یادداشت اختصاصی-مهدی کیان، خبرنگار پناه مردم‌نیوز

رفع سدمعبر و مقابله با بساط‌گستری غیرمجاز، یکی از پرچالش‌ترین مأموریت‌های شهری در تهران است؛ مأموریتی که اگر بدون درایت، تدبیر و اخلاق حرفه‌ای اجرا شود، به‌سادگی می‌تواند به تنش، درگیری و نارضایتی عمومی بینجامد. این واقعیت، به‌ویژه در مناطق پرتردد و حساسی مانند میدان تجریش، بیش از دیگر نقاط شهر خود را نشان می‌دهد.

در این میان، حضور و همراهی سرهنگ شهرام امیری، مسئول ایستگاه پلیس مستقر در میدان تجریش، در بسیاری از مأموریت‌های میدانی، به تجربه‌ای متفاوت و قابل تأمل تبدیل شده است؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد اقتدار پلیس و حفظ کرامت مردم، نه‌تنها متضاد با یکدیگر نیستند، بلکه می‌توانند در کنار هم و به‌صورت هم‌افزا عمل کنند.

پلیس وقتی مؤثر است که هم بحران را بشناسد، هم انسان را

مشاهدات مکرر میدانی نشان می‌دهد سرهنگ امیری با ترکیبی از تجربه عملی، شناخت دقیق از بسترهای اجتماعی و توانایی کنترل موقعیت‌های بحرانی، موفق شده است تعادلی مؤثر میان سه ضلع مهم برقرار کند: اجرای قانون و حفظ نظم شهری، صیانت از شأن و کرامت شهروندان در جایگاه متخلف یا بساط‌گستر و پشتیبانی حرفه‌ای از مأموران مدیریت شهری بدون تشدید تنش یا تحقیر طرف مقابل.

حضور او در صحنه، افزون بر ایجاد پشتوانه قانونی برای اجرای مأموریت‌های شهری، به‌واسطه صبر، سعه‌صدر، لحن محترمانه و مهارت در گفت‌وگو، فضا را برای حل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها فراهم می‌کند. در چنین شرایطی، ابزار اصلی پلیس نه فریاد و فشار، بلکه گفت‌وگو، منطق و آرامش است؛ سرمایه‌ای که در دنیای امروز، اهمیت آن کمتر از ابزارهای سخت نیست.

نیاز امروز ما: میدان‌داری الگوی اخلاقی، نه میدان‌داری خشونت

جامعه ما در سال‌های اخیر تجربه‌های تلخی از برخوردهای نامناسب در حوزه نظم اجتماعی داشته است؛ برخوردهایی که گاه نه‌تنها به حل مسئله کمک نکرده، بلکه به افزایش شکاف میان مردم و نهادهای رسمی انجامیده است. در چنین فضایی، وجود فرماندهان و مأمورانی با نگاه انسانی و اخلاقی به مقوله «اجرای قانون»، نه یک امتیاز فردی، بلکه ضرورتی اجتماعی و ملی به شمار می‌رود.

اگر در مدیریت برخی بحران‌های حساس اجتماعی، الگوهایی مبتنی بر عقلانیت، اخلاق حرفه‌ای و گفت‌وگو میدان‌دار بودند، بی‌تردید بخشی از نارضایتی‌ها و رنج‌های انباشته اجتماعی به این حد گسترده نمی‌شد. این یادآوری، نه برای داوری گذشته، بلکه برای تأکید بر یک اصل روشن است: پلیسی که مردم در رفتار و چهره او احترام و انصاف ببینند، حتی در سخت‌ترین شرایط، از همراهی بیشتری برخوردار خواهد بود.

از اقتدار سخت تا سرمایه نرم؛ پلیس به‌عنوان پشتوانه اعتماد عمومی

در مأموریت‌های پرتنشی مانند رفع سدمعبر در نقاط پرتردد و مذهبی، می‌توان دو رویکرد متفاوت را مشاهده کرد؛ رویکردی که صرفاً به دستور و فشار تکیه دارد و رویکردی که در کنار اجرای قاطع قانون، بر اعتماد عمومی، گفت‌وگو و کرامت انسانی نیز اتکا می‌کند.

عملکرد سرهنگ شهرام امیری نشان داده است که می‌توان به دسته دوم تعلق داشت؛ پلیسی که مقتدر است اما خشن نیست، قاطع است اما تحقیرکننده نیست، مجری قانون است اما نسبت به شأن انسان‌ها بی‌تفاوت نیست. چنین رفتاری، فراتر از یک ویژگی فردی، شایسته آن است که به‌عنوان الگویی سازمانی در فراجا دیده، تقویت و ترویج شود.

در دوره‌ای که سرمایه اجتماعی نیروی انتظامی بیش از هر زمان دیگری نیازمند ترمیم و بازسازی است، چهره‌هایی با این سبک رفتاری می‌توانند به‌درستی نقش پل ارتباطی میان مردم و پلیس را ایفا کنند.

تقدیر به‌عنوان یک مطالبه فرهنگی

این یادداشت صرفاً یک تشکر شخصی نیست، بلکه طرح یک مطالبه فرهنگی است. جامعه و رسانه‌ها باید همان‌قدر که نقد رفتارهای نادرست را وظیفه خود می‌دانند، رفتارهای اخلاقی، حرفه‌ای و مسئولانه در بدنه نهادهای حاکمیتی—به‌ویژه پلیس—را نیز برجسته و تشویق کنند. الگوسازی از این رفتارها، یکی از مؤثرترین راه‌های اصلاح و تحول درون‌سازمانی است.