یادداشت-امید ملک زاده:حفظ و تقویت نهادهای انقلاب: اعتماد به کارکرد و نقش شورای نگهبان، قوه قضاییه، مجلس، و ریاست جمهوری در چارچوب ارزشها و موازین اسلامی و همچنین به عنوان ابزارهای پاسخگوی به مطالبههای عمومی و حفظ مصالح نظام.
عدالت اجتماعی با رویکرد اخلاقی دینی: تمرکز بر فقرزدایی، توجه ویژه به اقشار کمدرآمد و ارتقای سطح زندگی با حفظ کرامت انسانی و چارچوبهای ارزشی. اصلاحات اقتصادی باید در چارچوب حمایت از خانواده و هویت ملی انجام شود.
سیاستهای فرهنگی و اجتماعی: بازگشت به ارزشهای دینی در حوزه فرهنگی و آموزشی، گسترش رویکردهای اخلاقی در جامعه و تبیین مدلهای تربیتی که با ایمان و اخلاق عمومی همسو باشند. در این راستا، نقش خانواده و نهادهای مدنیدینی پررنگ است.
کارآمدی و مبارزه با فساد: تقویت شفافیت در حد مقدور، بهبود فرایندها، و مبارزه با فساد به عنوان شرط حفظ اعتماد عمومی و پایداری نظام. با این حال، این مبارزه باید از منظر حفظ امنیت و انسجام اجتماعی انجام شود و از هرگونه دستاندازی به حقوق مشروع اشخاص خودداری کند.
مدیریت اقتصاد مقاومتی در داخل کشور: اقتصاد باید بر پایه ظرفیتهای داخلی و تقویت تولید ملی، کاهش وابستگی به واردات، و تسهیل سرمایهگذاری داخلی و خارجی با چارچوبهای ملی و ارزشی شود. اولویتها عبارتاند از: کاهش تبعیضهای غیرضروری، توسعه صادرات غیرنفتی، و استفاده هوشمند از منابع ملی و بودجه دولتی.
سیاست خارجی و امنیتی از منظر اصولگرایان
استقلال با قدرت بازدارندگی: اصولگرایان بر حفظ بازدارندگی و ایجاد توازن در روابط بینالمللی تمرکز دارند. این به معنای تقویت توان دفاعی کشور، صنایع استراتژیک داخلی و افزایش توانمندیهای فناورینظامی است تا کشور بتواند در برابر فشارهای خارجی بدون تحمل امتیازهای غیرمنصفانه مقاومت کند.
دیپلماسی مبتنی بر خطوط قرمز: گفتوگو و تعامل با جهان در مسیر حفظ منافع ملی و خطوط قرمز جمهوری اسلامی است. با وجود رویکردهای گوناگون در داخل کشور، اصولگرایان بر این باورند که دیپلماسی باید با قاطعیت درباره موضوعات کلیدی مانند امنیت ملی، توانمندیهای دفاعی، و حقوق ایران در همکاریهای منطقهای و بینالمللی پیش برود.
محورهای منطقهای و روابط همسایگی: تقویت روابط با کشورهای همسایه و محورهای منطقهای به منظور ایجاد ثبات، کاهش فشارهای خارجی و گشودن فرصتهای اقتصادی از طریق همکاریهای فرهنگیتجاری و مبتنی بر منافع مشترک، از اصول بنیادین سیاست خارجی است.
مقابله با نفوذهای غیرمستقیم: در برابراعلان های فراملی و گروههای نفوذی که میخواهند در داخل کشور به منافع کلان لطمه بزنند، رویکردهای امنیتی و دیپلماتیک با رویکرد هوشمندانه و دامنهدار اعمال میشود.
اقتصاد از منظر اصولگرایان
اقتصاد مقاومتی و اتکا به ظرفیتهای داخلی: تقویت تولید داخلی، حمایت از صنایع پایه، و کاهش وابستگی به اقتصاد نفتی در دستور کار است. آموزش، فناوری، و بهبود زیرساختهای اقتصادی باید با محوریت ارزشهای انقلابی و اخلاقی پیوند بخورند.
عدالت توأم با کارآیی: سیاستهای اقتصادی باید هم به عدالت اجتماعی پاسخ دهند و هم کارایی اقتصاد را افزایش دهند. این به معنای اصلاح ساختاری برای کاهش فساد، بهبود محیط کسبوکار، و جلب اعتماد سرمایهگذاری داخلی و خارجی در چارچوب منافع ملی است.
توسعه صادرات غیرنفتی و تنشزدایی با تحریمها: تقویت صادرات غیرنفتی، بازاریابی محصولات با ارزش افزوده و افزایش حضور در بازارهای منطقهای و جهانی از طریق سازوکارهای رسمی و منصفانه دنبال میشود.
مدیریت بودجه با تاکید بر اولویتها: صرفهجویی در هزینههای غیرضروری، تخصیص دقیق منابع به پروژههای با بازگشت طولانیمدت و تضمین خدمات پایه عمومی برای قشرهای کمدرآمد از اصول این رویکرد است.
سیاست فرهنگی و اجتماعی
حفظ و گسترش هویت اسلامیایرانی: تأکید بر ارزشهای خانوادگی، اخلاقی و فرهنگی به عنوان ستون فرهنگی جامعه. این امر به همکاری با نهادهای دینی و مدنی برای تقویت بنیانهای فرهنگی کشور منجر میشود.
کنترل فضاهای عمومی و فضای آموزشی: نگرشهای آموزشی و رسانهای باید با چارچوبهای اخلاقی و دینی همسو باشد تا تقابلهای فرهنگی کاهش یابد و انسجام اجتماعی تقویت شود.
عدالت اجتماعی با رعایت ضوابط ارزشی: ارائه فرصتهای برابر برای توسعه فردی و ارتقای سطح زندگی، به شرط حفظ کرامت انسانی و حفظ تمامیت ارزشهای ملی و اسلامی.
چالشها و واقعیتهای موجود
فشارهای اقتصادی و تحریمها: اصولگرایان بر این باورند که مسیر اقتصاد مقاومتی و اتکای به ظرفیتهای داخلی، به ویژه در تولید اساسی و فناوری، راهگشاست. کاهش وابستگی به واردات حیاتی است، اما این مسیر نیازمند زمان، مدیریت کارآمد و همراهی جامعه است.
تنشهای منطقهای و امنیتی: ثبات منطقهای به شدت بر اقتصاد و سیاست داخلی ایران اثر میگذارد. سیاستهای اصولگرایان تأکید بر تقویت همگرایی با همسایگان و ایجاد خطوط قرمز روشن در مقابل مداخلهگرایی خارجی دارد.
نسل جدید و فضای رسانهای: با وجود توازن میان حفظ ارزشها و پذیرش تغییرات اجتماعی، اصولگرایان به شیوههای مختلف به دنبال تبیین مدلهای تربیتی و آموزشی هستند که هم اخلاقی و هم متناسب با نیازهای روز باشد.
جمعبندی
از منظر اصولگرایان، سیاستهای ایران در هر دو بُعد داخلی و خارجی باید بر محور استقلال، ایمان و اقتدار ملی تدوین و اجرا شوند. ولایت فقیه، تقویت اقتصاد مقاومتی با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، حفظ امنیت و ثبات داخلی، و دیپلماسی با خطوط قرمز روشن از جمله ستونهای پایه این رویکرد هستند. در فضای پرچالش امروز، اصولگرایان بر این باورند که تنها از طریق انسجام داخلی و مقاومت در برابر فشارهای خارجی، همراه با اصلاحات کارآمد و اخلاقی در ابعاد اقتصادی و فرهنگی، میتوان به آیندهای با ثبات و عدالت نزدیک شد.
اگر دوست دارید، میتوانم این مقاله را با تمرکز بیشتر روی یکی از بخشها (مثلاً اقتصاد مقاومتی یا سیاست خارجی) بازنویسی یا با نمونههای تاریخی و گزارههای رایج در بیانیهها و سخنرانیهای اصولگرایان تقویت کنم.
- نویسنده : امید ملک زاده-حقوقدان












Wednesday, 28 January , 2026