دولت در مرداد ۱۴۰۳ طرح جدید هدفمندسازی یارانه‌ها را اجرایی کرد که با واکنش‌های متفاوتی از سوی کارشناسان و مردم مواجه شده است. این سیاست که به گفته مسئولان برای کاهش فشار بودجه طراحی شده، نگرانی‌هایی درباره تأثیر آن بر معیشت مردم به وجود آورده است.

بر اساس اعلام رسمی وزارت اقتصاد در مرداد ۱۴۰۳، دولت تصمیم گرفته است یارانه ۱۰ میلیون نفر از جمعیت کشور را قطع کند. این تصمیم که بخشی از برنامه اصلاح ساختار اقتصادی دولت است، با استناد به آمارهای مرکز آمار ایران گرفته شده که نشان می‌دهد این گروه از شهروندان در دهک‌های بالای درآمدی قرار دارند.

منبع رسمی: [وزارت اقتصاد](https://mefa.gov.ir)

بررسی اثرات این سیاست نشان می‌دهد:
– حدود ۳۰ درصد خانوارهای شهری تحت تأثیر این تصمیم قرار گرفته‌اند
– پیش‌بینی می‌شود این طرح سالانه حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان به بودجه دولت کمک کند
– قیمت برخی کالاهای اساسی بین ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است

دکتر رضا تقوی، اقتصاددان و استاد دانشگاه شهید بهشتی، در تحلیل این سیاست می‌گوید: “هدفمندسازی یارانه‌ها به خودی خود اقدامی ضروری است، اما اجرای آن بدون برنامه‌های حمایتی موازی می‌تواند به شوک اقتصادی منجر شود. دولت باید همزمان مکانیسم‌های جبرانی برای گروه‌های آسیب‌پذیر طراحی کند.”

واکنش‌های اجتماعی به این تصمیم شامل:
– اعتراضات محدود در برخی شهرها
– افزایش مراجعات به مراکز حمایتی
– نگرانی اقشار متوسط درباره کاهش قدرت خرید
– بحث‌های گسترده در شبکه‌های اجتماعی

راهکارهای پیشنهادی برای کاهش تبعات منفی:
۱. ایجاد سبد کالای حمایتی برای دهک‌های پایین
۲. اصلاح نظام مالیاتی برای جبران درآمدهای از دست رفته
۳. شفاف‌سازی در توزیع منابع حاصل از این صرفه‌جویی
۴. نظارت دقیق بر قیمت‌ها برای جلوگیری از سودجویی

بررسی تجربه سایر کشورها نشان می‌دهد:
– هند در سال ۲۰۱۳ با اجرای طرح مشابهی، موفق به کاهش ۲۵ درصدی هزینه‌های یارانه‌ای شد
– مصر در سال ۲۰۱۷ این سیاست را با بسته‌های حمایتی همراه کرد که نتایج بهتری داشت
– ونزوئلا که یارانه‌ها را یکباره حذف کرد، با تورم افسارگسیخته مواجه شد

دکتر مریم حسینی، پژوهشگر اقتصادی، هشدار می‌دهد: “تجربه جهانی نشان می‌دهد حذف یارانه‌ها زمانی موفق است که همراه با ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی باشد، در غیر این صورت می‌تواند به تشدید فقر منجر شود.”

  • نویسنده : سارا نوید
  • منبع خبر : وزارت اقتصاد